Waarom dit nu speelt
Oplichters gebruiken AI om jouw vertrouwen te winnen. Ze klonen een stem van een familielid, of ze schrijven phishing die net echt lijkt. Ze zetten druk, ze vragen geld, ze vragen codes, ze vragen snelle actie.
Wat is voice cloning, en hoe komen ze aan een stem
Voice cloning is het namaken van iemands stem met AI. Daarvoor hebben ze maar een korte opname nodig, vaak uit social media, voice notes, video’s, of een eerder telefoontje.
Ze gebruiken die stem in vishing, phishing via telefoon.
Voorbeeld.
Je krijgt een telefoontje of voice note met een herkenbare stem, met paniek, met haast, met een verhaal dat je meteen moet betalen.
Zo herken je een AI-oplichter sneller
Let op deze signalen, ook als de stem bekend klinkt.
Druk en haast.
“Nu overmaken”, “niet ophangen”, “zeg het tegen niemand”.
Geld naar een onbekende rekening, of naar een “tussenpersoon”.
Vaak met een verhaal over ongeluk, politie, advocaat, ziekenhuis.
Vragen om codes of gegevens.
Denk aan sms-codes, inlogcodes, kopie ID, bankgegevens.
Spoofing.
Je ziet een bekend nummer of “NCSC” of “bank”, maar dat zegt niets. Bel zelf terug via het officiële nummer dat jij al hebt, niet via een nummer dat de beller noemt.
De vaste controle, doe dit altijd in 30 seconden
Maak er een regel van, zonder discussie.
- Stop
Zeg dit hardop.
“Ik ga eerst checken.”
Leg uit dat je terugbelt. - Hang op
Blijf niet in het gesprek, ga niet uitleggen, ga niet onderhandelen. - Bel terug via jouw eigen bron
Bel het familielid op het nummer dat al in je contacten staat, of bel de organisatie via de website of app die jij zelf opent.
Als het echt is, blijft het echt na 2 minuten.
Als het nep is, voorkom je schade.
Codewoord met familie, zo regel je dat goed
Dit is je beste rem op paniek. Meestal werkt het beter dan “ik herken je stem”.
Spreek af.
Een codewoord of korte zin die je nooit online zet.
Geen namen van huisdieren, geen straatnaam, geen voetbalclub.
Kies iets wat je onthoudt, maar dat niemand kan raden.
Maak het praktisch.
Gebruik een vraag en antwoord.
Voorbeeld.
Vraag, wat is ons codewoord.
Antwoord, een vaste zin.
Of.
Vraag, welke kleur heeft mijn fiets.
Antwoord, rood.
Wanneer gebruik je het.
Alleen bij geld, codes, of “nood”.
Ook bij WhatsApp of sms met “nieuw nummer”.
Zet er een terugbel regel naast.
Geen codewoord, dan hang je op en bel je terug.
Ook als iemand boos wordt of blijft pushen.
Maak phishing minder kansrijk
AI maakt phishing netter, persoonlijker, zonder spelfouten. Je wint met routine.
Gebruik deze 5 checks.
Klik niet direct.
Open je bank of webshop via je eigen app of bookmark.
Controleer afzender.
Kijk naar het echte mailadres en domein, niet naar de naam.
Controleer links.
Ga met je muis over de link, op mobiel houd je de link ingedrukt.
Geen bijlagen van onverwachte afzenders.
Zeker niet als er haast in zit.
Gebruik 2FA waar het kan.
Voor mail, Apple ID, Google, Microsoft, social accounts.
Beperk wat je weggeeft aan stemkloners
Je hoeft niet te stoppen met delen, maar zet wat hekken neer.
Zet social media op privé of vrienden.
Let op voice notes in openbare groepen.
Deel geen telefoonnummers en familie-info openbaar.
Hoe minder materiaal, hoe lastiger het wordt.
Wat doe je als je toch hebt gereageerd
Doe dit meteen.
Bel je familielid op een bekend nummer, check of alles oké is.
Bel je bank, blokkeer overboekingen of pas, vraag naar fraudeprocedure.
Wijzig wachtwoorden van je mail, want mail is vaak de sleutel.
Zet 2FA aan of ververs 2FA als je dat al had.
Maak screenshots, noteer tijd, nummer, rekening, tekst.
Meld het bij de politie en bij Fraudehelpdesk.
Korte checklist voor op de koelkast
Terugbelregel; ik hang op en bel terug via mijn eigen nummerlijst.
Codewoord; verplicht bij geld of nood.
Geen codes delen; nooit.
Geen haast; eerst checken.
Bij twijfel; stop en bel zelf terug.
